Filosoferen met kinderen en jongeren

 
 

De wereld wordt veel boeiender als je vanzelfsprekendheden loslaat en eigenschappen van mensen, dingen die in de wereld gebeuren of thema's gaat onderzoeken door middel van filosoferen. Met kinderen filosofeer ik o.a. met behulp van spelimprovisatie zodat zij spontaan kunnen creëren en uitgenodigd worden concepten ter plekke te bedenken. Met jongeren filosofeer ik om creatieve denkprocessen in gang te zetten. Het levert betrokkenheid op elkaar, zelfvertrouwen, plezier en inzichtelijk leren op. Kinderen en jongeren krijgen hierdoor kennis van de waarden van een democratische samenleving en worden zich bewust dat mensen in een democratische samenleving recht hebben vrij, zelfstandig en kritisch te mogen oordelen.

In de workshops werk ik soms ook met spelimprivisatie. Er wordt gebruik gemaakt van (oude) verhalen, gaan we door middel van spel oefenen in het stellen van vragen, zit een quiz, kan een product ontworpen worden en zit een ‘vragenwedstrijd’. De bijeenkomst ontstaat in samenwerking met elkaar en ter plekke, in het ‘Hier’ en in het ‘Nu’.  In principe bestaat er in de kinderwereld ook alleen het Hier en Nu en niet het Toen, Straks en Later. De workshop sluit daarmee aan bij de grondhouding van het (ontvankelijke, spelende, spontane) kind. Het spelen en filosoferen helpt de kinderen om ‘moeiteloos’ met elkaar in gesprek te komen. De kinderen worden nergens op afgerekend of op beoordeeld. Niemand bepaald of iets waar of onwaar is; er is geen waarheid, geen status, geen hiërarchie; iedereen is gelijk(waardig).

  

 

Kinderen en jongeren leren tijdens de workshops:

  •  Vanzelfsprekendheden los te laten door in een prikkelende leeromgeving onderzoekend bezig te zijn.
  • Worden middels filosoferen in staat gesteld het creatieve denkvermogen te ontwikkelen. 
  • Iedere bijeenkomst tot stand te laten komen door te luisteren en te reageren op elkaar in het Hier en Nu. 
  • Iedere bijeenkomst te oefenen in het geven en ontvangen van aandacht (aan iets of aan iemand). 
  • Intens nieuwsgierig te worden naar de maatschappelijke realiteit omdat zij zich van iets bewust worden of zich ervan bewust worden dat zij iets niet weten. De interesse wordt gewekt om zich ergens in te verdiepen of iets te gaan onderzoeken met elkaar. 
  • Het helpt (kinderen) hogere denkfuncties te ontwikkelen, alternatieven te bedenken (is wel zo handig als je in het werk of in het onderwijs voorstellen moeten doen of projecten moet uitwerken). 
  • Zich ervan bewust te worden dat iedereen uniek is; in actie kan komen en kan bijdragen. Daardoor  ontwikkelen de deelnemers elkaar en ook zichzelf. 
  • Het brengt je ertoe zelfstandig na te denken en het stelt je in staat een zinvoller contact aan te gaan met je omgeving, je (studie)opdrachten en je eigen belevingswereld. 
  • Er wordt geoefend in een veilige omgeving met respect voor elkaars inbreng. Iedereen is van betekenis: publiek heeft nl. niets aan een podium zonder performer maar een performer is ook niets zonder zijn publiek. “Er is een tijd om naar anderen te kijken, en er is een tijd om voor anderen op te treden”.  
  • Krijgen kennis van de waarden van een democratische samenleving en worden zich bewust dat mensen in een democratische samenleving recht hebben vrij, zelfstandig en kritisch te mogen oordelen.
  • Uitdrukken van eigen gevoelens en ervaringen, vorm geven aan verbeelding en leren communiceren door middel van stem, beeld, geluid en (lichaams)taal. Het is een krachtig instrument om te “Zien en Gezien” te worden.